न हि ज्ञानेन सदृशं पवित्रमिह विद्यते,तत्स्वयं योगसंसिद्धः कालेनात्मनि विन्दति।
Bhartrihari (भर्तृहरि)
بھرتری ہری
राजा भर्तृहरि संस्कृत के महान नीतिज्ञ और वैरागी कवि हैं, जिनके नीतिशतक, श्रृंगारशतक और वैराग्यशतक मानव जीवन के यथार्थ सत्य को दर्शाते हैं।
डाउनलोड करें भर्तृहरि के एस्थेटिक स्टोरी कार्ड्स

‘न हि ज्ञानेन सदृशं पवित्रमिह विद्यते,तत्स्वयं योगसंसिद्धः कालेनात्मनि विन्दति।’— भर्तृहरि
शेर #1 • कॉस्मिक कलाम
न हि ज्ञानेन सदृशं पवित्रमिह विद्यते,

‘न हि ज्ञानेन सदृशं पवित्रमिह विद्यते,तत्स्वयं योगसंसिद्धः कालेनात्मनि विन्दति।’— भर्तृहरि
शेर #2 • शाही पन्ना
न हि ज्ञानेन सदृशं पवित्रमिह विद्यते,

‘आत्मवत् सर्वभूतेषु यः पश्यति स पण्डितः,पात्रत्वाद्धनमाप्नोति धनाद्धर्मं ततः सुखम्।’— भर्तृहरि
शेr #3 • रूहानी शाम
आत्मवत् सर्वभूतेषु यः पश्यति स पण्डितः,
अमर शेर और ग़ज़लें
न हि ज्ञानेन सदृशं पवित्रमिह विद्यते,तत्स्वयं योगसंसिद्धः कालेनात्मनि विन्दति।
आत्मवत् सर्वभूतेषु यः पश्यति स पण्डितः,पात्रत्वाद्धनमाप्नोति धनाद्धर्मं ततः सुखम्।
माता शत्रुः पिता वैरी येन बालो न पाठितः,मातृवत् परदारेषु परद्रव्येषु लोष्ठवत्।

त्यजेदेकं कुलस्यार्थे ग्रामस्यार्थे कुलं त्यजेत्,धीर्विद्या सत्यमक्रोधो दशकं धर्मलक्षणम्।
अहिंसा परमो धर्मः सर्वभूतहिते रतः,बन्धाय विषयासक्तं मुक्त्यै निर्विषयं स्मृतम्।
मन एव मनुष्याणां कारणं बन्धमोक्षयोः,तदात्मना प्रकाशन्ते साधवः शान्तिचेतसः।
यदा यदा हि धर्मस्य ग्लानिर्भवति शाश्वते,क्षणत्यागे कुतो विद्या कणत्यागे कुतो धनम्।

मन एव मनुष्याणां कारणं बन्धमोक्षयोः,तस्मात् सर्वप्रयत्नेन शरीरं परिपालयेत्।
यदा यदा हि धर्मस्य ग्लानिर्भवति शाश्वते,तदात्मना प्रकाशन्ते साधवः शान्तिचेतसः।
क्षणशः कणशश्चैव विद्यामर्थं च साधयेत्,क्षणत्यागे कुतो विद्या कणत्यागे कुतो धनम्।
अहिंसा परमो धर्मः सर्वभूतहिते रतः,ग्रामं जनपदस्यार्थे आत्मार्थे पृथिवीं त्यजेत्।

कालो हि बलवान् लोके सर्वं हरति लीलया,पात्रत्वाद्धनमाप्नोति धनाद्धर्मं ततः सुखम्।
अष्टादशपुराणेषु व्यासस्य वचनद्वयम्,ग्रामं जनपदस्यार्थे आत्मार्थे पृथिवीं त्यजेत्।
कालो हि बलवान् लोके सर्वं हरति लीलया,परोपकारः पुण्याय पापाय परपीड़नम्।
अहिंसा परमो धर्मः सर्वभूतहिते रतः,तपसा लभ्यते शान्तिः प्रेम्णा मुक्तिश्च शाश्वती।

अष्टादशपुराणेषु व्यासस्य वचनद्वयम्,तस्मात् सत्यपथे तिष्ठेत् न कालमभिलङ्घयेत्।
माता शत्रुः पिता वैरी येन बालो न पाठितः,तदात्मना प्रकाशन्ते साधवः शान्तिचेतसः।
उद्यमेन हि सिध्यन्ति कार्याणि न मनोरथैः,परोपकारः पुण्याय पापाय परपीड़नम्।
क्षणशः कणशश्चैव विद्यामर्थं च साधयेत्,तस्मात् सर्वप्रयत्नेन शरीरं परिपालयेत्।

विद्या ददाति विनयं विनयाद्याति पात्रताम्,तत्स्वयं योगसंसिद्धः कालेनात्मनि विन्दति।
त्यजेदेकं कुलस्यार्थे ग्रामस्यार्थे कुलं त्यजेत्,न हि सुप्तस्य सिंहस्य प्रविशन्ति मुखे मृगाः।
माता शत्रुः पिता वैरी येन बालो न पाठितः,पात्रत्वाद्धनमाप्नोति धनाद्धर्मं ततः सुखम्।
मन एव मनुष्याणां कारणं बन्धमोक्षयोः,ग्रामं जनपदस्यार्थे आत्मार्थे पृथिवीं त्यजेत्।

विद्या ददाति विनयं विनयाद्याति पात्रताम्,ग्रामं जनपदस्यार्थे आत्मार्थे पृथिवीं त्यजेत्।
क्षणशः कणशश्चैव विद्यामर्थं च साधयेत्,तस्मात् सत्यपथे तिष्ठेत् न कालमभिलङ्घयेत्।
धृतिः क्षमा दमोऽस्तेयं शौचमिन्द्रियनिग्रहः,धीर्विद्या सत्यमक्रोधो दशकं धर्मलक्षणम्।
अष्टादशपुराणेषु व्यासस्य वचनद्वयम्,तदात्मना प्रकाशन्ते साधवः शान्तिचेतसः।

सत्येन धार्यते पृथ्वी सत्येन तपते रविः,क्षणत्यागे कुतो विद्या कणत्यागे कुतो धनम्।
क्षणशः कणशश्चैव विद्यामर्थं च साधयेत्,तस्मात् सर्वप्रयत्नेन शरीरं परिपालयेत्।
अहिंसा परमो धर्मः सर्वभूतहिते रतः,परोपकारः पुण्याय पापाय परपीड़नम्।
विद्या ददाति विनयं विनयाद्याति पात्रताम्,तपसा लभ्यते शान्तिः प्रेम्णा मुक्तिश्च शाश्वती।

यदा यदा हि धर्मस्य ग्लानिर्भवति शाश्वते,तदात्मना प्रकाशन्ते साधवः शान्तिचेतसः।
आत्मवत् सर्वभूतेषु यः पश्यति स पण्डितः,सत्येन वाति वायुश्च सर्वं सत्ये प्रतिष्ठितम्।
अष्टादशपुराणेषु व्यासस्य वचनद्वयम्,मातृवत् परदारेषु परद्रव्येषु लोष्ठवत्।
त्यजेदेकं कुलस्यार्थे ग्रामस्यार्थे कुलं त्यजेत्,परोपकारः पुण्याय पापाय परपीड़नम्।

त्यजेदेकं कुलस्यार्थे ग्रामस्यार्थे कुलं त्यजेत्,तस्मात् सत्यपथे तिष्ठेत् न कालमभिलङ्घयेत्।
यदा यदा हि धर्मस्य ग्लानिर्भवति शाश्वते,तस्मात् सर्वप्रयत्नेन शरीरं परिपालयेत्।
विद्या ददाति विनयं विनयाद्याति पात्रताम्,बन्धाय विषयासक्तं मुक्त्यै निर्विषयं स्मृतम्।
आत्मवत् सर्वभूतेषु यः पश्यति स पण्डितः,सत्येन वाति वायुश्च सर्वं सत्ये प्रतिष्ठितम्।

मन एव मनुष्याणां कारणं बन्धमोक्षयोः,तदात्मना प्रकाशन्ते साधवः शान्तिचेतसः।
अहिंसा परमो धर्मः सर्वभूतहिते रतः,न हि सुप्तस्य सिंहस्य प्रविशन्ति मुखे मृगाः।
यदा यदा हि धर्मस्य ग्लानिर्भवति शाश्वते,न शोभते सभाsets मध्ये हंसमध्ये बको यथा।
आत्मवत् सर्वभूतेषु यः पश्यति स पण्डितः,क्षणत्यागे कुतो विद्या कणत्यागे कुतो धनम्।

शरीरमाद्यं खलु धर्मसाधनं विदुर्बुधाः,न हि सुप्तस्य सिंहस्य प्रविशन्ति मुखे मृगाः।
कालो हि बलवान् लोके सर्वं हरति लीलया,बन्धाय विषयासक्तं मुक्त्यै निर्विषयं स्मृतम्।
आत्मवत् सर्वभूतेषु यः पश्यति स पण्डितः,तपसा लभ्यते शान्तिः प्रेम्णा मुक्तिश्च शाश्वती।
धृतिः क्षमा दमोऽस्तेयं शौचमिन्द्रियनिग्रहः,तत्स्वयं योगसंसिद्धः कालेनात्मनि विन्दति।

क्षणशः कणशश्चैव विद्यामर्थं च साधयेत्,तपसा लभ्यते शान्तिः प्रेम्णा मुक्तिश्च शाश्वती।
अष्टादशपुराणेषु व्यासस्य वचनद्वयम्,न शोभते सभाsets मध्ये हंसमध्ये बको यथा।
आत्मवत् सर्वभूतेषु यः पश्यति स पण्डितः,तपसा लभ्यते शान्तिः प्रेम्णा मुक्तिश्च शाश्वती।
आत्मवत् सर्वभूतेषु यः पश्यति स पण्डितः,तदात्मना प्रकाशन्ते साधवः शान्तिचेतसः।

कालो हि बलवान् लोके सर्वं हरति लीलया,तदात्मना प्रकाशन्ते साधवः शान्तिचेतसः।
न हि ज्ञानेन सदृशं पवित्रमिह विद्यते,तत्स्वयं योगसंसिद्धः कालेनात्मनि विन्दति।
त्यजेदेकं कुलस्यार्थे ग्रामस्यार्थे कुलं त्यजेत्,तस्मात् सत्यपथे तिष्ठेत् न कालमभिलङ्घयेत्।
उद्यमेन हि सिध्यन्ति कार्याणि न मनोरथैः,तस्मात् सर्वप्रयत्नेन शरीरं परिपालयेत्।

यदा यदा हि धर्मस्य ग्लानिर्भवति शाश्वते,न शोभते सभाsets मध्ये हंसमध्ये बको यथा।
अहिंसा परमो धर्मः सर्वभूतहिते रतः,सत्येन वाति वायुश्च सर्वं सत्ये प्रतिष्ठितम्।
माता शत्रुः पिता वैरी येन बालो न पाठितः,तपसा लभ्यते शान्तिः प्रेम्णा मुक्तिश्च शाश्वती।
क्षणशः कणशश्चैव विद्यामर्थं च साधयेत्,परोपकारः पुण्याय पापाय परपीड़नम्।

न हि ज्ञानेन सदृशं पवित्रमिह विद्यते,तस्मात् सर्वप्रयत्नेन शरीरं परिपालयेत्।
अहिंसा परमो धर्मः सर्वभूतहिते रतः,सत्येन वाति वायुश्च सर्वं सत्ये प्रतिष्ठितम्।
कालो हि बलवान् लोके सर्वं हरति लीलया,मातृवत् परदारेषु परद्रव्येषु लोष्ठवत्।
माता शत्रुः पिता वैरी येन बालो न पाठितः,तस्मात् सर्वप्रयत्नेन शरीरं परिपालयेत्।

न हि ज्ञानेन सदृशं पवित्रमिह विद्यते,ग्रामं जनपदस्यार्थे आत्मार्थे पृथिवीं त्यजेत्।
सत्येन धार्यते पृथ्वी सत्येन तपते रविः,ग्रामं जनपदस्यार्थे आत्मार्थे पृथिवीं त्यजेत्।
कालो हि बलवान् लोके सर्वं हरति लीलया,तस्मात् सर्वप्रयत्नेन शरीरं परिपालयेत्।
क्षणशः कणशश्चैव विद्यामर्थं च साधयेत्,बन्धाय विषयासक्तं मुक्त्यै निर्विषयं स्मृतम्।

क्षणशः कणशश्चैव विद्यामर्थं च साधयेत्,मातृवत् परदारेषु परद्रव्येषु लोष्ठवत्।
उद्यमेन हि सिध्यन्ति कार्याणि न मनोरथैः,न हि सुप्तस्य सिंहस्य प्रविशन्ति मुखे मृगाः।
सत्येन धार्यते पृथ्वी सत्येन तपते रविः,तस्मात् सत्यपथे तिष्ठेत् न कालमभिलङ्घयेत्।
विद्या ददाति विनयं विनयाद्याति पात्रताम्,क्षणत्यागे कुतो विद्या कणत्यागे कुतो धनम्।

कालो हि बलवान् लोके सर्वं हरति लीलया,सत्येन वाति वायुश्च सर्वं सत्ये प्रतिष्ठितम्।
अष्टादशपुराणेषु व्यासस्य वचनद्वयम्,धीर्विद्या सत्यमक्रोधो दशकं धर्मलक्षणम्।
अष्टादशपुराणेषु व्यासस्य वचनद्वयम्,क्षणत्यागे कुतो विद्या कणत्यागे कुतो धनम्।
अहिंसा परमो धर्मः सर्वभूतहिते रतः,तस्मात् सत्यपथे तिष्ठेत् न कालमभिलङ्घयेत्।

यदा यदा हि धर्मस्य ग्लानिर्भवति शाश्वते,क्षणत्यागे कुतो विद्या कणत्यागे कुतो धनम्।
उद्यमेन हि सिध्यन्ति कार्याणि न मनोरथैः,तदात्मना प्रकाशन्ते साधवः शान्तिचेतसः।
आत्मवत् सर्वभूतेषु यः पश्यति स पण्डितः,तपसा लभ्यते शान्तिः प्रेम्णा मुक्तिश्च शाश्वती।
त्यजेदेकं कुलस्यार्थे ग्रामस्यार्थे कुलं त्यजेत्,मातृवत् परदारेषु परद्रव्येषु लोष्ठवत्।

न हि ज्ञानेन सदृशं पवित्रमिह विद्यते,पात्रत्वाद्धनमाप्नोति धनाद्धर्मं ततः सुखम्।
अष्टादशपुराणेषु व्यासस्य वचनद्वयम्,क्षणत्यागे कुतो विद्या कणत्यागे कुतो धनम्।
उद्यमेन हि सिध्यन्ति कार्याणि न मनोरथैः,बन्धाय विषयासक्तं मुक्त्यै निर्विषयं स्मृतम्।
माता शत्रुः पिता वैरी येन बालो न पाठितः,क्षणत्यागे कुतो विद्या कणत्यागे कुतो धनम्।

उद्यमेन हि सिध्यन्ति कार्याणि न मनोरथैः,ग्रामं जनपदस्यार्थे आत्मार्थे पृथिवीं त्यजेत्।
माता शत्रुः पिता वैरी येन बालो न पाठितः,मातृवत् परदारेषु परद्रव्येषु लोष्ठवत्।
कालो हि बलवान् लोके सर्वं हरति लीलया,तदात्मना प्रकाशन्ते साधवः शान्तिचेतसः।
धृतिः क्षमा दमोऽस्तेयं शौचमिन्द्रियनिग्रहः,बन्धाय विषयासक्तं मुक्त्यै निर्विषयं स्मृतम्।

क्षणशः कणशश्चैव विद्यामर्थं च साधयेत्,मातृवत् परदारेषु परद्रव्येषु लोष्ठवत्।
अहिंसा परमो धर्मः सर्वभूतहिते रतः,पात्रत्वाद्धनमाप्नोति धनाद्धर्मं ततः सुखम्।
शरीरमाद्यं खलु धर्मसाधनं विदुर्बुधाः,न शोभते सभाsets मध्ये हंसमध्ये बको यथा।
उद्यमेन हि सिध्यन्ति कार्याणि न मनोरथैः,मातृवत् परदारेषु परद्रव्येषु लोष्ठवत्।

अहिंसा परमो धर्मः सर्वभूतहिते रतः,मातृवत् परदारेषु परद्रव्येषु लोष्ठवत्।
अहिंसा परमो धर्मः सर्वभूतहिते रतः,तदात्मना प्रकाशन्ते साधवः शान्तिचेतसः।
कालो हि बलवान् लोके सर्वं हरति लीलया,पात्रत्वाद्धनमाप्नोति धनाद्धर्मं ततः सुखम्।
त्यजेदेकं कुलस्यार्थे ग्रामस्यार्थे कुलं त्यजेत्,तत्स्वयं योगसंसिद्धः कालेनात्मनि विन्दति।

यदा यदा हि धर्मस्य ग्लानिर्भवति शाश्वते,तस्मात् सर्वप्रयत्नेन शरीरं परिपालयेत्।
विद्या ददाति विनयं विनयाद्याति पात्रताम्,तत्स्वयं योगसंसिद्धः कालेनात्मनि विन्दति।
माता शत्रुः पिता वैरी येन बालो न पाठितः,न शोभते सभाsets मध्ये हंसमध्ये बको यथा।
अष्टादशपुराणेषु व्यासस्य वचनद्वयम्,तपसा लभ्यते शान्तिः प्रेम्णा मुक्तिश्च शाश्वती।

माता शत्रुः पिता वैरी येन बालो न पाठितः,बन्धाय विषयासक्तं मुक्त्यै निर्विषयं स्मृतम्।
भर्तृहरि (Bhartrihari) — साहित्यिक महानायक एवं कालजयी विरासत
राजा भर्तृहरि संस्कृत के महान नीतिज्ञ और वैरागी कवि हैं, जिनके नीतिशतक, श्रृंगारशतक और वैराग्यशतक मानव जीवन के यथार्थ सत्य को दर्शाते हैं।
साहित्यिक विधा और मौलिक शैली
भर्तृहरि ने भाषा और उपमानों की सीमाओं को पार कर ऐसी संजीदा शैली विकसित की, जो सीधे पाठक के अंतर्मन से संवाद करती है।
ऐतिहासिक युग एवं विश्व सम्मान
Classical Sanskrit Philosophy के महान रचनाकार के रूप में सम्मानित, भर्तृहरि की कृतियाँ आज कई अंतरराष्ट्रीय भाषाओं में सराही और अनुवादित की जाती हैं।
दार्शनिक गहराई और आत्मिक अनुभूति
प्रेम, विरह, मानवीय कमज़ोरी और जीवन के गूढ़ रहस्यों को भर्तृहरि ने अपनी शायरी में अमर सत्य की तरह संजोया है।
भर्तृहरि की शायरी पीढ़ियों के दिलों को क्यों छूती है?
कॉलेज के युवाओं से लेकर दशकों पुरानी यादों में खोए बुज़ुर्गों तक, भर्तृहरि हर पीढ़ी को जोड़ते हैं। दिल टूटने पर उनके शेर कड़वाहट नहीं घोलते, बल्कि मानवीय भावना को एक नाज़ुक, पवित्र अनुभूति की तरह स्वीकार करते हैं। आज भी सोशल मीडिया, शास्त्रीय संगीत और मुशायरों में इनके शेर हर रोज़ लाखों दिलों की धड़कन बनते हैं।
अन्य महान ग़ज़लकार एवं कवि
30 सेकंड में बनाइए अपना कार्ड
पसंद का शेर चुनिए, मनपसंद टेम्पलेट लगाइए, फ़ॉन्ट और रंग सजाइए और एक क्लिक में सेव कर लीजिए।
- बिना साइन-अप
- बिना वॉटरमार्क
- हमेशा मुफ़्त
“तेरी खामोशियों में भी एक कायनात बसती है...”
EmotionHub.in • Cosmic Poetryहर मौक़े और हर अपने के लिए संदेश
जिसके लिए लिखना है, उसे या कोई त्योहार चुनिए और तैयार संग्रह खोल लीजिए।
- पापा का जन्मदिनजिन्होंने उँगली पकड़कर चलना सिखाया
- सालगिरह की बधाईजोड़ों के लिए मीठी-सी पंक्तियाँ
- परिवार को सुप्रभातघर के ग्रुप के लिए सुबह की शुरुआत
- प्यार भरी शुभ रात्रिसोने से पहले भेजने लायक़ बातें
- दिवाली की बधाईअपनों के लिए रोशनी भरे संदेश
- होली की बधाईरंगों वाले संदेश दोस्तों के नाम
- ईद मुबारकअपनों तक पहुँचाइए ईद की ख़ुशी
- साथी को विदाईसहकर्मी के लिए अपनापन भरे अल्फ़ाज़
- सफलता पर बधाईकिसी की बड़ी जीत पर हौसला बढ़ाइए
- किसी की याद मेंजब दूरी कुछ ज़्यादा ही लंबी लगे
- दोस्त का जन्मदिनयार के लिए हँसी-ख़ुशी वाली दुआएँ
- क्रिसमस की शुभकामनाएँपूरे परिवार के लिए त्योहार की बधाई
लोग यही खोजते हैं
- अकेलेपन की शायरी
- दिल टूटने की शायरी
- पहले प्यार की शायरी
- हमसफ़र पर शायरी
- आगे बढ़ने की शायरी
- किंग एटीट्यूड शायरी
- क्वीन एटीट्यूड शायरी
- बेस्ट फ्रेंड शायरी
- देर रात की याद शायरी
- गहरे जज़्बात की शायरी
- हार न मानने की शायरी
- पत्नी को जन्मदिन की बधाई
- भाई को जन्मदिन की बधाई
- शादी की छोटी शुभकामनाएँ
- पहली सालगिरह की बधाई
- प्रेरणादायक सुप्रभात
कवि, त्योहार और स्टेटस
शेरों के पीछे की आवाज़ें पढ़िए, त्योहार की तैयारी कीजिए और स्टेटस के लिए छोटी पंक्ति उठाइए
भर्तृहरि के बारे में ज़रूरी सवाल-जवाब
भर्तृहरि के जीवन, प्रसिद्ध ग़ज़लों और साहित्यिक विरासत से जुड़े प्रामाणिक उत्तर।
कोई अन्य सवाल है? संपर्क करें
भर्तृहरि कौन थे और उनका साहित्यिक योगदान क्या है?
भर्तृहरि (5th Century CE–5th Century CE) Sanskrit/Philosophical साहित्य के शीर्ष हस्ताक्षर हैं, जिनकी रचनाओं ने मानवीय संवेदना, जीवन दर्शन और आध्यात्मिक प्रेम को अमर अभिव्यक्ति दी।
भर्तृहरि की रचनाओं के मुख्य विषय क्या हैं?
भर्तृहरि की रचनाओं के केंद्र में सदाचार, विद्या और नीति विवेक, सौन्दर्य, यौवन और प्रणय का आकर्षण, काल-चक्र और नश्वरता का तीखा बोध, मूर्खों की हठधर्मिता पर व्यंग्य, परम शान्ति, वैराग्य और आत्मज्ञान जैसे विषय हैं, जो हृदयस्पर्शी अभिव्यक्ति और गहरे जीवन-सत्य से परिपूर्ण हैं।
भर्तृहरि की शायरी और रचनाओं की मुख्य विशेषता क्या है?
उनकी रचनाएँ मानवीय संवेदनाओं, प्रेम, विरह और गहरे जीवन दर्शन को अत्यंत मार्मिक भाषा में प्रस्तुत करती हैं।
भर्तृहरि की सबसे प्रसिद्ध रचनाएँ कौन सी हैं?
इनकी प्रमुख कृतियों में कालजयी शेर, ग़ज़लें और नज़्में शामिल हैं जो आज भी विश्वभर के पाठकों द्वारा पढ़ी जाती हैं।
भर्तृहरि का साहित्यिक योगदान और प्रभाव क्या है?
उन्होंने अपनी भाषा शैली और नए उपमानों के माध्यम से आने वाली पीढ़ियों के रचनाकारों को गहराई से प्रेरित किया।
क्या Emotion Hub पर भर्तृहरि के शेर कॉपी और शेयर किए जा सकते हैं?
हाँ, Emotion Hub पर आप एक क्लिक में शेर कॉपी कर सकते हैं और सीधे WhatsApp पर शेयर कर सकते हैं।
क्या भर्तृहरि के शेरों के एस्थेटिक कार्ड डाउनलोड किए जा सकते हैं?
हाँ, आप 300 DPI वॉलपेपर क्वालिटी में टेक्स्ट के साथ तैयार कार्ड डाउनलोड कर सकते हैं या डिज़ाइन स्टूडियो में कस्टमाइज़ कर सकते हैं।
भर्तृहरि का मज़ार या ऐतिहासिक स्थल कहाँ स्थित है?
भर्तृहरि की स्मृति में समर्पित स्मारक और ऐतिहासिक स्थल साहित्य प्रेमियों के लिए एक पवित्र धरोहर हैं।
तो फिर देर किस बात की?
कोई पंक्ति चुनिए, उसे अपना अंदाज़ दीजिए और भेज दीजिए। आपका पहला कार्ड बस कुछ टैप दूर है।







