क्षणशः कणशश्चैव विद्यामर्थं च साधयेत्,तपसा लभ्यते शान्तिः प्रेम्णा मुक्तिश्च शाश्वती।
Maharishi Valmiki (महर्षि वाल्मीकि)
والمیکی
Maharishi Valmiki is venerated as the Adi Kavi (the first poet), whose spontaneous verse born of grief gave humanity the epic Ramayana.
Download Aesthetic Maharishi Valmiki Story Cards

‘क्षणशः कणशश्चैव विद्यामर्थं च साधयेत्,तपसा लभ्यते शान्तिः प्रेम्णा मुक्तिश्च शाश्वती।’— Maharishi Valmiki
Sher #1 • Classic Couplet
क्षणशः कणशश्चैव विद्यामर्थं च साधयेत्,

‘क्षणशः कणशश्चैव विद्यामर्थं च साधयेत्,मातृवत् परदारेषु परद्रव्येषु लोष्ठवत्।’— Maharishi Valmiki
Sher #2 • Passionate Verse
क्षणशः कणशश्चैव विद्यामर्थं च साधयेत्,

‘शरीरमाद्यं खलु धर्मसाधनं विदुर्बुधाः,मातृवत् परदारेषु परद्रव्येषु लोष्ठवत्।’— Maharishi Valmiki
Sher #3 • Soulful Couplet
शरीरमाद्यं खलु धर्मसाधनं विदुर्बुधाः,
Immortal Couplets & Ghazals
क्षणशः कणशश्चैव विद्यामर्थं च साधयेत्,मातृवत् परदारेषु परद्रव्येषु लोष्ठवत्।
शरीरमाद्यं खलु धर्मसाधनं विदुर्बुधाः,मातृवत् परदारेषु परद्रव्येषु लोष्ठवत्।
धृतिः क्षमा दमोऽस्तेयं शौचमिन्द्रियनिग्रहः,क्षणत्यागे कुतो विद्या कणत्यागे कुतो धनम्।

आत्मवत् सर्वभूतेषु यः पश्यति स पण्डितः,धीर्विद्या सत्यमक्रोधो दशकं धर्मलक्षणम्।
न हि ज्ञानेन सदृशं पवित्रमिह विद्यते,तदात्मना प्रकाशन्ते साधवः शान्तिचेतसः।
माता शत्रुः पिता वैरी येन बालो न पाठितः,मातृवत् परदारेषु परद्रव्येषु लोष्ठवत्।
न हि ज्ञानेन सदृशं पवित्रमिह विद्यते,मातृवत् परदारेषु परद्रव्येषु लोष्ठवत्।

उद्यमेन हि सिध्यन्ति कार्याणि न मनोरथैः,पात्रत्वाद्धनमाप्नोति धनाद्धर्मं ततः सुखम्।
आत्मवत् सर्वभूतेषु यः पश्यति स पण्डितः,मातृवत् परदारेषु परद्रव्येषु लोष्ठवत्।
क्षणशः कणशश्चैव विद्यामर्थं च साधयेत्,पात्रत्वाद्धनमाप्नोति धनाद्धर्मं ततः सुखम्।
सत्येन धार्यते पृथ्वी सत्येन तपते रविः,तदात्मना प्रकाशन्ते साधवः शान्तिचेतसः।

मन एव मनुष्याणां कारणं बन्धमोक्षयोः,बन्धाय विषयासक्तं मुक्त्यै निर्विषयं स्मृतम्।
शरीरमाद्यं खलु धर्मसाधनं विदुर्बुधाः,न हि सुप्तस्य सिंहस्य प्रविशन्ति मुखे मृगाः।
क्षणशः कणशश्चैव विद्यामर्थं च साधयेत्,ग्रामं जनपदस्यार्थे आत्मार्थे पृथिवीं त्यजेत्।
सत्येन धार्यते पृथ्वी सत्येन तपते रविः,न शोभते सभाsets मध्ये हंसमध्ये बको यथा।

उद्यमेन हि सिध्यन्ति कार्याणि न मनोरथैः,तस्मात् सर्वप्रयत्नेन शरीरं परिपालयेत्।
न हि ज्ञानेन सदृशं पवित्रमिह विद्यते,तपसा लभ्यते शान्तिः प्रेम्णा मुक्तिश्च शाश्वती।
सत्येन धार्यते पृथ्वी सत्येन तपते रविः,सत्येन वाति वायुश्च सर्वं सत्ये प्रतिष्ठितम्।
उद्यमेन हि सिध्यन्ति कार्याणि न मनोरथैः,बन्धाय विषयासक्तं मुक्त्यै निर्विषयं स्मृतम्।

अष्टादशपुराणेषु व्यासस्य वचनद्वयम्,तदात्मना प्रकाशन्ते साधवः शान्तिचेतसः।
धृतिः क्षमा दमोऽस्तेयं शौचमिन्द्रियनिग्रहः,सत्येन वाति वायुश्च सर्वं सत्ये प्रतिष्ठितम्।
न हि ज्ञानेन सदृशं पवित्रमिह विद्यते,तपसा लभ्यते शान्तिः प्रेम्णा मुक्तिश्च शाश्वती।
आत्मवत् सर्वभूतेषु यः पश्यति स पण्डितः,तपसा लभ्यते शान्तिः प्रेम्णा मुक्तिश्च शाश्वती।

अष्टादशपुराणेषु व्यासस्य वचनद्वयम्,न शोभते सभाsets मध्ये हंसमध्ये बको यथा।
उद्यमेन हि सिध्यन्ति कार्याणि न मनोरथैः,तस्मात् सत्यपथे तिष्ठेत् न कालमभिलङ्घयेत्।
यदा यदा हि धर्मस्य ग्लानिर्भवति शाश्वते,धीर्विद्या सत्यमक्रोधो दशकं धर्मलक्षणम्।
धृतिः क्षमा दमोऽस्तेयं शौचमिन्द्रियनिग्रहः,परोपकारः पुण्याय पापाय परपीड़नम्।

उद्यमेन हि सिध्यन्ति कार्याणि न मनोरथैः,पात्रत्वाद्धनमाप्नोति धनाद्धर्मं ततः सुखम्।
कालो हि बलवान् लोके सर्वं हरति लीलया,धीर्विद्या सत्यमक्रोधो दशकं धर्मलक्षणम्।
कालो हि बलवान् लोके सर्वं हरति लीलया,सत्येन वाति वायुश्च सर्वं सत्ये प्रतिष्ठितम्।
शरीरमाद्यं खलु धर्मसाधनं विदुर्बुधाः,तस्मात् सर्वप्रयत्नेन शरीरं परिपालयेत्।

न हि ज्ञानेन सदृशं पवित्रमिह विद्यते,ग्रामं जनपदस्यार्थे आत्मार्थे पृथिवीं त्यजेत्।
विद्या ददाति विनयं विनयाद्याति पात्रताम्,पात्रत्वाद्धनमाप्नोति धनाद्धर्मं ततः सुखम्।
उद्यमेन हि सिध्यन्ति कार्याणि न मनोरथैः,तपसा लभ्यते शान्तिः प्रेम्णा मुक्तिश्च शाश्वती।
यदा यदा हि धर्मस्य ग्लानिर्भवति शाश्वते,धीर्विद्या सत्यमक्रोधो दशकं धर्मलक्षणम्।

यदा यदा हि धर्मस्य ग्लानिर्भवति शाश्वते,तदात्मना प्रकाशन्ते साधवः शान्तिचेतसः।
न हि ज्ञानेन सदृशं पवित्रमिह विद्यते,न शोभते सभाsets मध्ये हंसमध्ये बको यथा।
शरीरमाद्यं खलु धर्मसाधनं विदुर्बुधाः,धीर्विद्या सत्यमक्रोधो दशकं धर्मलक्षणम्।
माता शत्रुः पिता वैरी येन बालो न पाठितः,ग्रामं जनपदस्यार्थे आत्मार्थे पृथिवीं त्यजेत्।

आत्मवत् सर्वभूतेषु यः पश्यति स पण्डितः,तत्स्वयं योगसंसिद्धः कालेनात्मनि विन्दति।
न हि ज्ञानेन सदृशं पवित्रमिह विद्यते,पात्रत्वाद्धनमाप्नोति धनाद्धर्मं ततः सुखम्।
न हि ज्ञानेन सदृशं पवित्रमिह विद्यते,तदात्मना प्रकाशन्ते साधवः शान्तिचेतसः।
क्षणशः कणशश्चैव विद्यामर्थं च साधयेत्,धीर्विद्या सत्यमक्रोधो दशकं धर्मलक्षणम्।

मन एव मनुष्याणां कारणं बन्धमोक्षयोः,बन्धाय विषयासक्तं मुक्त्यै निर्विषयं स्मृतम्।
अष्टादशपुराणेषु व्यासस्य वचनद्वयम्,बन्धाय विषयासक्तं मुक्त्यै निर्विषयं स्मृतम्।
आत्मवत् सर्वभूतेषु यः पश्यति स पण्डितः,तस्मात् सर्वप्रयत्नेन शरीरं परिपालयेत्।
अष्टादशपुराणेषु व्यासस्य वचनद्वयम्,न हि सुप्तस्य सिंहस्य प्रविशन्ति मुखे मृगाः।

विद्या ददाति विनयं विनयाद्याति पात्रताम्,सत्येन वाति वायुश्च सर्वं सत्ये प्रतिष्ठितम्।
माता शत्रुः पिता वैरी येन बालो न पाठितः,तपसा लभ्यते शान्तिः प्रेम्णा मुक्तिश्च शाश्वती।
यदा यदा हि धर्मस्य ग्लानिर्भवति शाश्वते,तत्स्वयं योगसंसिद्धः कालेनात्मनि विन्दति।
विद्या ददाति विनयं विनयाद्याति पात्रताम्,तत्स्वयं योगसंसिद्धः कालेनात्मनि विन्दति।

विद्या ददाति विनयं विनयाद्याति पात्रताम्,मातृवत् परदारेषु परद्रव्येषु लोष्ठवत्।
विद्या ददाति विनयं विनयाद्याति पात्रताम्,मातृवत् परदारेषु परद्रव्येषु लोष्ठवत्।
धृतिः क्षमा दमोऽस्तेयं शौचमिन्द्रियनिग्रहः,तदात्मना प्रकाशन्ते साधवः शान्तिचेतसः।
क्षणशः कणशश्चैव विद्यामर्थं च साधयेत्,धीर्विद्या सत्यमक्रोधो दशकं धर्मलक्षणम्।

विद्या ददाति विनयं विनयाद्याति पात्रताम्,तत्स्वयं योगसंसिद्धः कालेनात्मनि विन्दति।
न हि ज्ञानेन सदृशं पवित्रमिह विद्यते,न हि सुप्तस्य सिंहस्य प्रविशन्ति मुखे मृगाः।
शरीरमाद्यं खलु धर्मसाधनं विदुर्बुधाः,तस्मात् सर्वप्रयत्नेन शरीरं परिपालयेत्।
अहिंसा परमो धर्मः सर्वभूतहिते रतः,तस्मात् सर्वप्रयत्नेन शरीरं परिपालयेत्।

न हि ज्ञानेन सदृशं पवित्रमिह विद्यते,परोपकारः पुण्याय पापाय परपीड़नम्।
अष्टादशपुराणेषु व्यासस्य वचनद्वयम्,सत्येन वाति वायुश्च सर्वं सत्ये प्रतिष्ठितम्।
त्यजेदेकं कुलस्यार्थे ग्रामस्यार्थे कुलं त्यजेत्,तत्स्वयं योगसंसिद्धः कालेनात्मनि विन्दति।
शरीरमाद्यं खलु धर्मसाधनं विदुर्बुधाः,बन्धाय विषयासक्तं मुक्त्यै निर्विषयं स्मृतम्।

विद्या ददाति विनयं विनयाद्याति पात्रताम्,पात्रत्वाद्धनमाप्नोति धनाद्धर्मं ततः सुखम्।
कालो हि बलवान् लोके सर्वं हरति लीलया,क्षणत्यागे कुतो विद्या कणत्यागे कुतो धनम्।
यदा यदा हि धर्मस्य ग्लानिर्भवति शाश्वते,न हि सुप्तस्य सिंहस्य प्रविशन्ति मुखे मृगाः।
माता शत्रुः पिता वैरी येन बालो न पाठितः,न हि सुप्तस्य सिंहस्य प्रविशन्ति मुखे मृगाः।

विद्या ददाति विनयं विनयाद्याति पात्रताम्,तस्मात् सत्यपथे तिष्ठेत् न कालमभिलङ्घयेत्।
आत्मवत् सर्वभूतेषु यः पश्यति स पण्डितः,तत्स्वयं योगसंसिद्धः कालेनात्मनि विन्दति।
यदा यदा हि धर्मस्य ग्लानिर्भवति शाश्वते,ग्रामं जनपदस्यार्थे आत्मार्थे पृथिवीं त्यजेत्।
त्यजेदेकं कुलस्यार्थे ग्रामस्यार्थे कुलं त्यजेत्,न शोभते सभाsets मध्ये हंसमध्ये बको यथा।

क्षणशः कणशश्चैव विद्यामर्थं च साधयेत्,न हि सुप्तस्य सिंहस्य प्रविशन्ति मुखे मृगाः।
त्यजेदेकं कुलस्यार्थे ग्रामस्यार्थे कुलं त्यजेत्,तदात्मना प्रकाशन्ते साधवः शान्तिचेतसः।
सत्येन धार्यते पृथ्वी सत्येन तपते रविः,मातृवत् परदारेषु परद्रव्येषु लोष्ठवत्।
उद्यमेन हि सिध्यन्ति कार्याणि न मनोरथैः,सत्येन वाति वायुश्च सर्वं सत्ये प्रतिष्ठितम्।

मन एव मनुष्याणां कारणं बन्धमोक्षयोः,ग्रामं जनपदस्यार्थे आत्मार्थे पृथिवीं त्यजेत्।
मन एव मनुष्याणां कारणं बन्धमोक्षयोः,धीर्विद्या सत्यमक्रोधो दशकं धर्मलक्षणम्।
उद्यमेन हि सिध्यन्ति कार्याणि न मनोरथैः,तस्मात् सत्यपथे तिष्ठेत् न कालमभिलङ्घयेत्।
माता शत्रुः पिता वैरी येन बालो न पाठितः,न शोभते सभाsets मध्ये हंसमध्ये बको यथा।

मन एव मनुष्याणां कारणं बन्धमोक्षयोः,ग्रामं जनपदस्यार्थे आत्मार्थे पृथिवीं त्यजेत्।
त्यजेदेकं कुलस्यार्थे ग्रामस्यार्थे कुलं त्यजेत्,ग्रामं जनपदस्यार्थे आत्मार्थे पृथिवीं त्यजेत्।
मन एव मनुष्याणां कारणं बन्धमोक्षयोः,ग्रामं जनपदस्यार्थे आत्मार्थे पृथिवीं त्यजेत्।
विद्या ददाति विनयं विनयाद्याति पात्रताम्,ग्रामं जनपदस्यार्थे आत्मार्थे पृथिवीं त्यजेत्।

कालो हि बलवान् लोके सर्वं हरति लीलया,बन्धाय विषयासक्तं मुक्त्यै निर्विषयं स्मृतम्।
विद्या ददाति विनयं विनयाद्याति पात्रताम्,धीर्विद्या सत्यमक्रोधो दशकं धर्मलक्षणम्।
माता शत्रुः पिता वैरी येन बालो न पाठितः,ग्रामं जनपदस्यार्थे आत्मार्थे पृथिवीं त्यजेत्।
विद्या ददाति विनयं विनयाद्याति पात्रताम्,सत्येन वाति वायुश्च सर्वं सत्ये प्रतिष्ठितम्।

विद्या ददाति विनयं विनयाद्याति पात्रताम्,ग्रामं जनपदस्यार्थे आत्मार्थे पृथिवीं त्यजेत्।
अष्टादशपुराणेषु व्यासस्य वचनद्वयम्,पात्रत्वाद्धनमाप्नोति धनाद्धर्मं ततः सुखम्।
क्षणशः कणशश्चैव विद्यामर्थं च साधयेत्,धीर्विद्या सत्यमक्रोधो दशकं धर्मलक्षणम्।
क्षणशः कणशश्चैव विद्यामर्थं च साधयेत्,तत्स्वयं योगसंसिद्धः कालेनात्मनि विन्दति।

विद्या ददाति विनयं विनयाद्याति पात्रताम्,बन्धाय विषयासक्तं मुक्त्यै निर्विषयं स्मृतम्।
क्षणशः कणशश्चैव विद्यामर्थं च साधयेत्,सत्येन वाति वायुश्च सर्वं सत्ये प्रतिष्ठितम्।
सत्येन धार्यते पृथ्वी सत्येन तपते रविः,न शोभते सभाsets मध्ये हंसमध्ये बको यथा।
कालो हि बलवान् लोके सर्वं हरति लीलया,क्षणत्यागे कुतो विद्या कणत्यागे कुतो धनम्।

मन एव मनुष्याणां कारणं बन्धमोक्षयोः,परोपकारः पुण्याय पापाय परपीड़नम्।
विद्या ददाति विनयं विनयाद्याति पात्रताम्,तस्मात् सत्यपथे तिष्ठेत् न कालमभिलङ्घयेत्।
त्यजेदेकं कुलस्यार्थे ग्रामस्यार्थे कुलं त्यजेत्,पात्रत्वाद्धनमाप्नोति धनाद्धर्मं ततः सुखम्।
अहिंसा परमो धर्मः सर्वभूतहिते रतः,सत्येन वाति वायुश्च सर्वं सत्ये प्रतिष्ठितम्।

यदा यदा हि धर्मस्य ग्लानिर्भवति शाश्वते,तत्स्वयं योगसंसिद्धः कालेनात्मनि विन्दति।
About Maharishi Valmiki (महर्षि वाल्मीकि) — The Maestro of Human Emotion
Maharishi Valmiki is venerated as the Adi Kavi (the first poet), whose spontaneous verse born of grief gave humanity the epic Ramayana.
Poetic Innovation & Distinct Voice
Maharishi Valmiki pioneered unique metaphors and an intimate conversational style, permanently redefining South Asian lyrical expression.
Historical Era & Global Acclaim
Celebrated across the Treta Yuga Epic Era, their verses have transcended borders, honored globally in multiple international translations and scholarly anthologies.
Cosmic Depth & Emotional Resonance
Weaving existential inquiry, intimate vulnerability, and philosophical depth, Maharishi Valmiki captured the bittersweet beauty of human existence.
Why Maharishi Valmiki's Poetry Resonates Across Generations
From student dormitories to seasoned scholars, Maharishi Valmiki effortlessly bridges generational divides. Their couplets on love, heartbreak, and resilience don't wallow in bitterness; rather, they gently embrace emotion as a precious, soulful companion. On digital platforms and in musical concerts, their words continue to touch millions daily.
Explore Other Ghazal Masters
Create Aesthetic Cards in Under 30 Seconds
Select your favourite shayari or quote, choose an ethereal cosmic gradient, adjust the font to Noto Serif Devanagari, and export immediately.
- No sign up
- No watermark
- Free forever
“तेरी खामोशियों में भी एक कायनात बसती है...”
EmotionHub.in • Cosmic PoetryMessages for every occasion and every person
Pick who you are writing to, or the festival, and open a ready collection.
- Birthday for dadWarm lines for the man who raised you
- Anniversary for husbandSweet notes for the one by your side
- Good morning, familyA bright start for the family group
- Good night, girlfriendSoft words before she sleeps
- Diwali wishesFestive messages for family and friends
- Holi wishesColourful lines for your friends
- Eid wishesEid Mubarak for your loved ones
- Farewell, colleagueKind goodbyes for a teammate
- CongratulationsCheer on a friend's big win
- Miss you, girlfriendFor the days when distance feels long
- Funny birthdayLight-hearted wishes for a best friend
- Christmas wishesSeason's greetings for the family
Popular searches
- Breakup Shayari for Girlfriend
- Attitude Shayari for Boys
- Attitude Shayari for Girls
- Attitude Status for Boys
- Alone Shayari
- 2 Line Attitude Shayari
- 2 Line Breakup Shayari
- Love Shayari for Girlfriend
- Miss You Shayari for Girlfriend
- Emotional Shayari for Mom
- Heart Touching Shayari for Husband
- Birthday Wishes for Wife
- Birthday Wishes for Husband
- Love Status for WhatsApp
- Inspirational Quotes for Students
- Life Quotes for Self
Poets, Festivals & Status
Read the voices behind the verses, plan ahead for festivals and grab a quick status line
Essential Questions About Maharishi Valmiki
Authentic answers about Maharishi Valmiki's life, iconic ghazals, and timeless literary legacy.
Still have a question? Contact us
Who was Maharishi Valmiki and what was their literary significance?
Maharishi Valmiki (Ancient Vedic Era–Ancient Era) was a monumental figure in Sanskrit/Epic literature, celebrated for masterpieces exploring human devotion, existential philosophy, and timeless beauty.
What are the central themes in Maharishi Valmiki's poetry?
The core themes across Maharishi Valmiki's oeuvre encompass मर्यादा पुरुषोत्तम का आदर्श चरित्र, करुणा से फूटी काव्य-गंगा, कर्तव्य, धर्म और भ्रातृ-प्रेम, अधर्म पर धर्म की शाश्वत विजय, सत्य, त्याग और मानवीय निष्ठा, harmonizing lyrical beauty with deep moral introspection.
What makes Maharishi Valmiki's literary works so renowned?
Their poetry explores the full spectrum of human emotions—love, existential yearning, resilience, and philosophical introspection.
What are the most famous works of Maharishi Valmiki?
Their masterworks include timeless couplets and verses celebrated globally across literary traditions.
What was Maharishi Valmiki's impact on literary culture?
They revolutionized poetic expression, leaving a lasting legacy that continues to inspire contemporary poets.
Can I copy and share couplets by Maharishi Valmiki?
Yes, you can copy any couplet with a single click and share it directly to WhatsApp, Instagram, or Facebook.
Can I download aesthetic cards for Maharishi Valmiki's poetry?
Yes! You can download high-resolution 300 DPI cards with full typography, or customize them in our online studio.
Where is Maharishi Valmiki's memorial or tomb located?
Memorials and historic landmarks commemorating Maharishi Valmiki stand as cherished cultural heritage sites for poetry enthusiasts.
Ready to Express Yourself?
Pick a line, add your style and send it off. Your first card is a few taps away.







