उद्यमेन हि सिध्यन्ति कार्याणि न मनोरथैः,ग्रामं जनपदस्यार्थे आत्मार्थे पृथिवीं त्यजेत्।
Michael Madhusudan Dutt (माइकल मधुसूदन दत्त)
Michael Madhusudan Dutt was a revolutionary literary genius who introduced blank verse (Amitrakshar Chhanda) and the sonnet to Bengali literature with 'Meghnad Badh Kavya'.
Download Aesthetic Michael Madhusudan Dutt Story Cards

‘उद्यमेन हि सिध्यन्ति कार्याणि न मनोरथैः,ग्रामं जनपदस्यार्थे आत्मार्थे पृथिवीं त्यजेत्।’— Michael Madhusudan Dutt
Sher #1 • Classic Couplet
उद्यमेन हि सिध्यन्ति कार्याणि न मनोरथैः,

‘उद्यमेन हि सिध्यन्ति कार्याणि न मनोरथैः,तपसा लभ्यते शान्तिः प्रेम्णा मुक्तिश्च शाश्वती।’— Michael Madhusudan Dutt
Sher #2 • Passionate Verse
उद्यमेन हि सिध्यन्ति कार्याणि न मनोरथैः,

‘आत्मवत् सर्वभूतेषु यः पश्यति स पण्डितः,मातृवत् परदारेषु परद्रव्येषु लोष्ठवत्।’— Michael Madhusudan Dutt
Sher #3 • Soulful Couplet
आत्मवत् सर्वभूतेषु यः पश्यति स पण्डितः,
Immortal Couplets & Ghazals
उद्यमेन हि सिध्यन्ति कार्याणि न मनोरथैः,तपसा लभ्यते शान्तिः प्रेम्णा मुक्तिश्च शाश्वती।
आत्मवत् सर्वभूतेषु यः पश्यति स पण्डितः,मातृवत् परदारेषु परद्रव्येषु लोष्ठवत्।
अहिंसा परमो धर्मः सर्वभूतहिते रतः,धीर्विद्या सत्यमक्रोधो दशकं धर्मलक्षणम्।

न हि ज्ञानेन सदृशं पवित्रमिह विद्यते,ग्रामं जनपदस्यार्थे आत्मार्थे पृथिवीं त्यजेत्।
कालो हि बलवान् लोके सर्वं हरति लीलया,तपसा लभ्यते शान्तिः प्रेम्णा मुक्तिश्च शाश्वती।
माता शत्रुः पिता वैरी येन बालो न पाठितः,तस्मात् सर्वप्रयत्नेन शरीरं परिपालयेत्।
अहिंसा परमो धर्मः सर्वभूतहिते रतः,न शोभते सभाsets मध्ये हंसमध्ये बको यथा।

विद्या ददाति विनयं विनयाद्याति पात्रताम्,सत्येन वाति वायुश्च सर्वं सत्ये प्रतिष्ठितम्।
उद्यमेन हि सिध्यन्ति कार्याणि न मनोरथैः,बन्धाय विषयासक्तं मुक्त्यै निर्विषयं स्मृतम्।
मन एव मनुष्याणां कारणं बन्धमोक्षयोः,ग्रामं जनपदस्यार्थे आत्मार्थे पृथिवीं त्यजेत्।
न हि ज्ञानेन सदृशं पवित्रमिह विद्यते,ग्रामं जनपदस्यार्थे आत्मार्थे पृथिवीं त्यजेत्।

शरीरमाद्यं खलु धर्मसाधनं विदुर्बुधाः,बन्धाय विषयासक्तं मुक्त्यै निर्विषयं स्मृतम्।
उद्यमेन हि सिध्यन्ति कार्याणि न मनोरथैः,मातृवत् परदारेषु परद्रव्येषु लोष्ठवत्।
माता शत्रुः पिता वैरी येन बालो न पाठितः,न शोभते सभाsets मध्ये हंसमध्ये बको यथा।
त्यजेदेकं कुलस्यार्थे ग्रामस्यार्थे कुलं त्यजेत्,न शोभते सभाsets मध्ये हंसमध्ये बको यथा।

मन एव मनुष्याणां कारणं बन्धमोक्षयोः,तत्स्वयं योगसंसिद्धः कालेनात्मनि विन्दति।
आत्मवत् सर्वभूतेषु यः पश्यति स पण्डितः,ग्रामं जनपदस्यार्थे आत्मार्थे पृथिवीं त्यजेत्।
धृतिः क्षमा दमोऽस्तेयं शौचमिन्द्रियनिग्रहः,धीर्विद्या सत्यमक्रोधो दशकं धर्मलक्षणम्।
आत्मवत् सर्वभूतेषु यः पश्यति स पण्डितः,धीर्विद्या सत्यमक्रोधो दशकं धर्मलक्षणम्।

मन एव मनुष्याणां कारणं बन्धमोक्षयोः,क्षणत्यागे कुतो विद्या कणत्यागे कुतो धनम्।
धृतिः क्षमा दमोऽस्तेयं शौचमिन्द्रियनिग्रहः,धीर्विद्या सत्यमक्रोधो दशकं धर्मलक्षणम्।
उद्यमेन हि सिध्यन्ति कार्याणि न मनोरथैः,सत्येन वाति वायुश्च सर्वं सत्ये प्रतिष्ठितम्।
उद्यमेन हि सिध्यन्ति कार्याणि न मनोरथैः,तदात्मना प्रकाशन्ते साधवः शान्तिचेतसः।

शरीरमाद्यं खलु धर्मसाधनं विदुर्बुधाः,ग्रामं जनपदस्यार्थे आत्मार्थे पृथिवीं त्यजेत्।
सत्येन धार्यते पृथ्वी सत्येन तपते रविः,परोपकारः पुण्याय पापाय परपीड़नम्।
आत्मवत् सर्वभूतेषु यः पश्यति स पण्डितः,न हि सुप्तस्य सिंहस्य प्रविशन्ति मुखे मृगाः।
यदा यदा हि धर्मस्य ग्लानिर्भवति शाश्वते,पात्रत्वाद्धनमाप्नोति धनाद्धर्मं ततः सुखम्।

मन एव मनुष्याणां कारणं बन्धमोक्षयोः,धीर्विद्या सत्यमक्रोधो दशकं धर्मलक्षणम्।
अष्टादशपुराणेषु व्यासस्य वचनद्वयम्,तत्स्वयं योगसंसिद्धः कालेनात्मनि विन्दति।
आत्मवत् सर्वभूतेषु यः पश्यति स पण्डितः,क्षणत्यागे कुतो विद्या कणत्यागे कुतो धनम्।
सत्येन धार्यते पृथ्वी सत्येन तपते रविः,परोपकारः पुण्याय पापाय परपीड़नम्।

धृतिः क्षमा दमोऽस्तेयं शौचमिन्द्रियनिग्रहः,सत्येन वाति वायुश्च सर्वं सत्ये प्रतिष्ठितम्।
यदा यदा हि धर्मस्य ग्लानिर्भवति शाश्वते,तदात्मना प्रकाशन्ते साधवः शान्तिचेतसः।
उद्यमेन हि सिध्यन्ति कार्याणि न मनोरथैः,तत्स्वयं योगसंसिद्धः कालेनात्मनि विन्दति।
धृतिः क्षमा दमोऽस्तेयं शौचमिन्द्रियनिग्रहः,सत्येन वाति वायुश्च सर्वं सत्ये प्रतिष्ठितम्।

सत्येन धार्यते पृथ्वी सत्येन तपते रविः,धीर्विद्या सत्यमक्रोधो दशकं धर्मलक्षणम्।
माता शत्रुः पिता वैरी येन बालो न पाठितः,न हि सुप्तस्य सिंहस्य प्रविशन्ति मुखे मृगाः।
त्यजेदेकं कुलस्यार्थे ग्रामस्यार्थे कुलं त्यजेत्,धीर्विद्या सत्यमक्रोधो दशकं धर्मलक्षणम्।
आत्मवत् सर्वभूतेषु यः पश्यति स पण्डितः,परोपकारः पुण्याय पापाय परपीड़नम्।

विद्या ददाति विनयं विनयाद्याति पात्रताम्,तदात्मना प्रकाशन्ते साधवः शान्तिचेतसः।
त्यजेदेकं कुलस्यार्थे ग्रामस्यार्थे कुलं त्यजेत्,तस्मात् सर्वप्रयत्नेन शरीरं परिपालयेत्।
सत्येन धार्यते पृथ्वी सत्येन तपते रविः,तत्स्वयं योगसंसिद्धः कालेनात्मनि विन्दति।
अष्टादशपुराणेषु व्यासस्य वचनद्वयम्,तपसा लभ्यते शान्तिः प्रेम्णा मुक्तिश्च शाश्वती।

माता शत्रुः पिता वैरी येन बालो न पाठितः,तदात्मना प्रकाशन्ते साधवः शान्तिचेतसः।
अहिंसा परमो धर्मः सर्वभूतहिते रतः,क्षणत्यागे कुतो विद्या कणत्यागे कुतो धनम्।
धृतिः क्षमा दमोऽस्तेयं शौचमिन्द्रियनिग्रहः,सत्येन वाति वायुश्च सर्वं सत्ये प्रतिष्ठितम्।
सत्येन धार्यते पृथ्वी सत्येन तपते रविः,तपसा लभ्यते शान्तिः प्रेम्णा मुक्तिश्च शाश्वती।

शरीरमाद्यं खलु धर्मसाधनं विदुर्बुधाः,तस्मात् सत्यपथे तिष्ठेत् न कालमभिलङ्घयेत्।
माता शत्रुः पिता वैरी येन बालो न पाठितः,तस्मात् सर्वप्रयत्नेन शरीरं परिपालयेत्।
सत्येन धार्यते पृथ्वी सत्येन तपते रविः,मातृवत् परदारेषु परद्रव्येषु लोष्ठवत्।
त्यजेदेकं कुलस्यार्थे ग्रामस्यार्थे कुलं त्यजेत्,न हि सुप्तस्य सिंहस्य प्रविशन्ति मुखे मृगाः।

क्षणशः कणशश्चैव विद्यामर्थं च साधयेत्,तस्मात् सत्यपथे तिष्ठेत् न कालमभिलङ्घयेत्।
कालो हि बलवान् लोके सर्वं हरति लीलया,ग्रामं जनपदस्यार्थे आत्मार्थे पृथिवीं त्यजेत्।
माता शत्रुः पिता वैरी येन बालो न पाठितः,तस्मात् सत्यपथे तिष्ठेत् न कालमभिलङ्घयेत्।
शरीरमाद्यं खलु धर्मसाधनं विदुर्बुधाः,तदात्मना प्रकाशन्ते साधवः शान्तिचेतसः।

उद्यमेन हि सिध्यन्ति कार्याणि न मनोरथैः,धीर्विद्या सत्यमक्रोधो दशकं धर्मलक्षणम्।
विद्या ददाति विनयं विनयाद्याति पात्रताम्,तस्मात् सर्वप्रयत्नेन शरीरं परिपालयेत्।
यदा यदा हि धर्मस्य ग्लानिर्भवति शाश्वते,मातृवत् परदारेषु परद्रव्येषु लोष्ठवत्।
यदा यदा हि धर्मस्य ग्लानिर्भवति शाश्वते,परोपकारः पुण्याय पापाय परपीड़नम्।

सत्येन धार्यते पृथ्वी सत्येन तपते रविः,सत्येन वाति वायुश्च सर्वं सत्ये प्रतिष्ठितम्।
अष्टादशपुराणेषु व्यासस्य वचनद्वयम्,क्षणत्यागे कुतो विद्या कणत्यागे कुतो धनम्।
अहिंसा परमो धर्मः सर्वभूतहिते रतः,तदात्मना प्रकाशन्ते साधवः शान्तिचेतसः।
अहिंसा परमो धर्मः सर्वभूतहिते रतः,तस्मात् सत्यपथे तिष्ठेत् न कालमभिलङ्घयेत्।

त्यजेदेकं कुलस्यार्थे ग्रामस्यार्थे कुलं त्यजेत्,तत्स्वयं योगसंसिद्धः कालेनात्मनि विन्दति।
क्षणशः कणशश्चैव विद्यामर्थं च साधयेत्,पात्रत्वाद्धनमाप्नोति धनाद्धर्मं ततः सुखम्।
माता शत्रुः पिता वैरी येन बालो न पाठितः,मातृवत् परदारेषु परद्रव्येषु लोष्ठवत्।
त्यजेदेकं कुलस्यार्थे ग्रामस्यार्थे कुलं त्यजेत्,क्षणत्यागे कुतो विद्या कणत्यागे कुतो धनम्।

शरीरमाद्यं खलु धर्मसाधनं विदुर्बुधाः,सत्येन वाति वायुश्च सर्वं सत्ये प्रतिष्ठितम्।
मन एव मनुष्याणां कारणं बन्धमोक्षयोः,ग्रामं जनपदस्यार्थे आत्मार्थे पृथिवीं त्यजेत्।
आत्मवत् सर्वभूतेषु यः पश्यति स पण्डितः,मातृवत् परदारेषु परद्रव्येषु लोष्ठवत्।
सत्येन धार्यते पृथ्वी सत्येन तपते रविः,पात्रत्वाद्धनमाप्नोति धनाद्धर्मं ततः सुखम्।

सत्येन धार्यते पृथ्वी सत्येन तपते रविः,न हि सुप्तस्य सिंहस्य प्रविशन्ति मुखे मृगाः।
यदा यदा हि धर्मस्य ग्लानिर्भवति शाश्वते,तस्मात् सत्यपथे तिष्ठेत् न कालमभिलङ्घयेत्।
अहिंसा परमो धर्मः सर्वभूतहिते रतः,तपसा लभ्यते शान्तिः प्रेम्णा मुक्तिश्च शाश्वती।
माता शत्रुः पिता वैरी येन बालो न पाठितः,ग्रामं जनपदस्यार्थे आत्मार्थे पृथिवीं त्यजेत्।

यदा यदा हि धर्मस्य ग्लानिर्भवति शाश्वते,सत्येन वाति वायुश्च सर्वं सत्ये प्रतिष्ठितम्।
त्यजेदेकं कुलस्यार्थे ग्रामस्यार्थे कुलं त्यजेत्,पात्रत्वाद्धनमाप्नोति धनाद्धर्मं ततः सुखम्।
मन एव मनुष्याणां कारणं बन्धमोक्षयोः,तत्स्वयं योगसंसिद्धः कालेनात्मनि विन्दति।
उद्यमेन हि सिध्यन्ति कार्याणि न मनोरथैः,न हि सुप्तस्य सिंहस्य प्रविशन्ति मुखे मृगाः।

आत्मवत् सर्वभूतेषु यः पश्यति स पण्डितः,तत्स्वयं योगसंसिद्धः कालेनात्मनि विन्दति।
अष्टादशपुराणेषु व्यासस्य वचनद्वयम्,बन्धाय विषयासक्तं मुक्त्यै निर्विषयं स्मृतम्।
मन एव मनुष्याणां कारणं बन्धमोक्षयोः,मातृवत् परदारेषु परद्रव्येषु लोष्ठवत्।
शरीरमाद्यं खलु धर्मसाधनं विदुर्बुधाः,परोपकारः पुण्याय पापाय परपीड़नम्।

क्षणशः कणशश्चैव विद्यामर्थं च साधयेत्,तस्मात् सर्वप्रयत्नेन शरीरं परिपालयेत्।
शरीरमाद्यं खलु धर्मसाधनं विदुर्बुधाः,परोपकारः पुण्याय पापाय परपीड़नम्।
क्षणशः कणशश्चैव विद्यामर्थं च साधयेत्,तस्मात् सर्वप्रयत्नेन शरीरं परिपालयेत्।
माता शत्रुः पिता वैरी येन बालो न पाठितः,न शोभते सभाsets मध्ये हंसमध्ये बको यथा।

अहिंसा परमो धर्मः सर्वभूतहिते रतः,मातृवत् परदारेषु परद्रव्येषु लोष्ठवत्।
मन एव मनुष्याणां कारणं बन्धमोक्षयोः,तस्मात् सर्वप्रयत्नेन शरीरं परिपालयेत्।
यदा यदा हि धर्मस्य ग्लानिर्भवति शाश्वते,परोपकारः पुण्याय पापाय परपीड़नम्।
कालो हि बलवान् लोके सर्वं हरति लीलया,तस्मात् सर्वप्रयत्नेन शरीरं परिपालयेत्।

आत्मवत् सर्वभूतेषु यः पश्यति स पण्डितः,पात्रत्वाद्धनमाप्नोति धनाद्धर्मं ततः सुखम्।
माता शत्रुः पिता वैरी येन बालो न पाठितः,न हि सुप्तस्य सिंहस्य प्रविशन्ति मुखे मृगाः।
त्यजेदेकं कुलस्यार्थे ग्रामस्यार्थे कुलं त्यजेत्,बन्धाय विषयासक्तं मुक्त्यै निर्विषयं स्मृतम्।
धृतिः क्षमा दमोऽस्तेयं शौचमिन्द्रियनिग्रहः,तपसा लभ्यते शान्तिः प्रेम्णा मुक्तिश्च शाश्वती।

सत्येन धार्यते पृथ्वी सत्येन तपते रविः,मातृवत् परदारेषु परद्रव्येषु लोष्ठवत्।
सत्येन धार्यते पृथ्वी सत्येन तपते रविः,ग्रामं जनपदस्यार्थे आत्मार्थे पृथिवीं त्यजेत्।
त्यजेदेकं कुलस्यार्थे ग्रामस्यार्थे कुलं त्यजेत्,ग्रामं जनपदस्यार्थे आत्मार्थे पृथिवीं त्यजेत्।
अष्टादशपुराणेषु व्यासस्य वचनद्वयम्,पात्रत्वाद्धनमाप्नोति धनाद्धर्मं ततः सुखम्।

मन एव मनुष्याणां कारणं बन्धमोक्षयोः,तस्मात् सत्यपथे तिष्ठेत् न कालमभिलङ्घयेत्।
About Michael Madhusudan Dutt (माइकल मधुसूदन दत्त) — The Maestro of Human Emotion
Michael Madhusudan Dutt was a revolutionary literary genius who introduced blank verse (Amitrakshar Chhanda) and the sonnet to Bengali literature with 'Meghnad Badh Kavya'.
Poetic Innovation & Distinct Voice
Michael Madhusudan Dutt pioneered unique metaphors and an intimate conversational style, permanently redefining South Asian lyrical expression.
Historical Era & Global Acclaim
Celebrated across the Bengal Literary Renaissance, their verses have transcended borders, honored globally in multiple international translations and scholarly anthologies.
Cosmic Depth & Emotional Resonance
Weaving existential inquiry, intimate vulnerability, and philosophical depth, Michael Madhusudan Dutt captured the bittersweet beauty of human existence.
Why Michael Madhusudan Dutt's Poetry Resonates Across Generations
From student dormitories to seasoned scholars, Michael Madhusudan Dutt effortlessly bridges generational divides. Their couplets on love, heartbreak, and resilience don't wallow in bitterness; rather, they gently embrace emotion as a precious, soulful companion. On digital platforms and in musical concerts, their words continue to touch millions daily.
Explore Other Ghazal Masters
Create Aesthetic Cards in Under 30 Seconds
Select your favourite shayari or quote, choose an ethereal cosmic gradient, adjust the font to Noto Serif Devanagari, and export immediately.
- No sign up
- No watermark
- Free forever
“तेरी खामोशियों में भी एक कायनात बसती है...”
EmotionHub.in • Cosmic PoetryMessages for every occasion and every person
Pick who you are writing to, or the festival, and open a ready collection.
- Birthday for dadWarm lines for the man who raised you
- Anniversary for husbandSweet notes for the one by your side
- Good morning, familyA bright start for the family group
- Good night, girlfriendSoft words before she sleeps
- Diwali wishesFestive messages for family and friends
- Holi wishesColourful lines for your friends
- Eid wishesEid Mubarak for your loved ones
- Farewell, colleagueKind goodbyes for a teammate
- CongratulationsCheer on a friend's big win
- Miss you, girlfriendFor the days when distance feels long
- Funny birthdayLight-hearted wishes for a best friend
- Christmas wishesSeason's greetings for the family
Popular searches
- Breakup Shayari for Girlfriend
- Attitude Shayari for Boys
- Attitude Shayari for Girls
- Attitude Status for Boys
- Alone Shayari
- 2 Line Attitude Shayari
- 2 Line Breakup Shayari
- Love Shayari for Girlfriend
- Miss You Shayari for Girlfriend
- Emotional Shayari for Mom
- Heart Touching Shayari for Husband
- Birthday Wishes for Wife
- Birthday Wishes for Husband
- Love Status for WhatsApp
- Inspirational Quotes for Students
- Life Quotes for Self
Poets, Festivals & Status
Read the voices behind the verses, plan ahead for festivals and grab a quick status line
Essential Questions About Michael Madhusudan Dutt
Authentic answers about Michael Madhusudan Dutt's life, iconic ghazals, and timeless literary legacy.
Still have a question? Contact us
Who was Michael Madhusudan Dutt and what was their literary significance?
Michael Madhusudan Dutt (1824–1873) was a monumental figure in Bengali/Epic literature, celebrated for masterpieces exploring human devotion, existential philosophy, and timeless beauty.
What are the central themes in Michael Madhusudan Dutt's poetry?
The core themes across Michael Madhusudan Dutt's oeuvre encompass मेघनाद और प्रमिला का वीरोचित बलिदान, अमित्रअक्षर छंद की गगनभेदी गर्जना, मातृभाषा के प्रति पश्चाताप और अगाध प्रेम, पाश्चात्य क्लासिक्स और भारतीय गाथा का संगम, त्रासद अंत और जीवन की विडंबना, harmonizing lyrical beauty with deep moral introspection.
What makes Michael Madhusudan Dutt's literary works so renowned?
Their poetry explores the full spectrum of human emotions—love, existential yearning, resilience, and philosophical introspection.
What are the most famous works of Michael Madhusudan Dutt?
Their masterworks include timeless couplets and verses celebrated globally across literary traditions.
What was Michael Madhusudan Dutt's impact on literary culture?
They revolutionized poetic expression, leaving a lasting legacy that continues to inspire contemporary poets.
Can I copy and share couplets by Michael Madhusudan Dutt?
Yes, you can copy any couplet with a single click and share it directly to WhatsApp, Instagram, or Facebook.
Can I download aesthetic cards for Michael Madhusudan Dutt's poetry?
Yes! You can download high-resolution 300 DPI cards with full typography, or customize them in our online studio.
Where is Michael Madhusudan Dutt's memorial or tomb located?
Memorials and historic landmarks commemorating Michael Madhusudan Dutt stand as cherished cultural heritage sites for poetry enthusiasts.
Ready to Express Yourself?
Pick a line, add your style and send it off. Your first card is a few taps away.







