त्यजेदेकं कुलस्यार्थे ग्रामस्यार्थे कुलं त्यजेत्,क्षणत्यागे कुतो विद्या कणत्यागे कुतो धनम्।
Kalidasa (महाकवि कालिदास)
کالیداس
Kalidasa is universally celebrated as the greatest Sanskrit poet and dramatist, whose lyrical masterpieces weave nature, romance, and philosophical grace.
Download Aesthetic Kalidasa Story Cards

‘त्यजेदेकं कुलस्यार्थे ग्रामस्यार्थे कुलं त्यजेत्,क्षणत्यागे कुतो विद्या कणत्यागे कुतो धनम्।’— Kalidasa
Sher #1 • Classic Couplet
त्यजेदेकं कुलस्यार्थे ग्रामस्यार्थे कुलं त्यजेत्,

‘विद्या ददाति विनयं विनयाद्याति पात्रताम्,तपसा लभ्यते शान्तिः प्रेम्णा मुक्तिश्च शाश्वती।’— Kalidasa
Sher #2 • Passionate Verse
विद्या ददाति विनयं विनयाद्याति पात्रताम्,

‘धृतिः क्षमा दमोऽस्तेयं शौचमिन्द्रियनिग्रहः,बन्धाय विषयासक्तं मुक्त्यै निर्विषयं स्मृतम्।’— Kalidasa
Sher #3 • Soulful Couplet
धृतिः क्षमा दमोऽस्तेयं शौचमिन्द्रियनिग्रहः,
Immortal Couplets & Ghazals
विद्या ददाति विनयं विनयाद्याति पात्रताम्,तपसा लभ्यते शान्तिः प्रेम्णा मुक्तिश्च शाश्वती।
धृतिः क्षमा दमोऽस्तेयं शौचमिन्द्रियनिग्रहः,बन्धाय विषयासक्तं मुक्त्यै निर्विषयं स्मृतम्।
न हि ज्ञानेन सदृशं पवित्रमिह विद्यते,सत्येन वाति वायुश्च सर्वं सत्ये प्रतिष्ठितम्।

न हि ज्ञानेन सदृशं पवित्रमिह विद्यते,बन्धाय विषयासक्तं मुक्त्यै निर्विषयं स्मृतम्।
विद्या ददाति विनयं विनयाद्याति पात्रताम्,तस्मात् सर्वप्रयत्नेन शरीरं परिपालयेत्।
अष्टादशपुराणेषु व्यासस्य वचनद्वयम्,बन्धाय विषयासक्तं मुक्त्यै निर्विषयं स्मृतम्।
आत्मवत् सर्वभूतेषु यः पश्यति स पण्डितः,ग्रामं जनपदस्यार्थे आत्मार्थे पृथिवीं त्यजेत्।

शरीरमाद्यं खलु धर्मसाधनं विदुर्बुधाः,तस्मात् सर्वप्रयत्नेन शरीरं परिपालयेत्।
मन एव मनुष्याणां कारणं बन्धमोक्षयोः,तस्मात् सर्वप्रयत्नेन शरीरं परिपालयेत्।
अहिंसा परमो धर्मः सर्वभूतहिते रतः,न हि सुप्तस्य सिंहस्य प्रविशन्ति मुखे मृगाः।
मन एव मनुष्याणां कारणं बन्धमोक्षयोः,ग्रामं जनपदस्यार्थे आत्मार्थे पृथिवीं त्यजेत्।

अष्टादशपुराणेषु व्यासस्य वचनद्वयम्,क्षणत्यागे कुतो विद्या कणत्यागे कुतो धनम्।
अहिंसा परमो धर्मः सर्वभूतहिते रतः,न हि सुप्तस्य सिंहस्य प्रविशन्ति मुखे मृगाः।
अहिंसा परमो धर्मः सर्वभूतहिते रतः,तपसा लभ्यते शान्तिः प्रेम्णा मुक्तिश्च शाश्वती।
न हि ज्ञानेन सदृशं पवित्रमिह विद्यते,ग्रामं जनपदस्यार्थे आत्मार्थे पृथिवीं त्यजेत्।

विद्या ददाति विनयं विनयाद्याति पात्रताम्,तस्मात् सत्यपथे तिष्ठेत् न कालमभिलङ्घयेत्।
विद्या ददाति विनयं विनयाद्याति पात्रताम्,सत्येन वाति वायुश्च सर्वं सत्ये प्रतिष्ठितम्।
विद्या ददाति विनयं विनयाद्याति पात्रताम्,न शोभते सभाsets मध्ये हंसमध्ये बको यथा।
उद्यमेन हि सिध्यन्ति कार्याणि न मनोरथैः,परोपकारः पुण्याय पापाय परपीड़नम्।

यदा यदा हि धर्मस्य ग्लानिर्भवति शाश्वते,क्षणत्यागे कुतो विद्या कणत्यागे कुतो धनम्।
कालो हि बलवान् लोके सर्वं हरति लीलया,न शोभते सभाsets मध्ये हंसमध्ये बको यथा।
अष्टादशपुराणेषु व्यासस्य वचनद्वयम्,ग्रामं जनपदस्यार्थे आत्मार्थे पृथिवीं त्यजेत्।
क्षणशः कणशश्चैव विद्यामर्थं च साधयेत्,तत्स्वयं योगसंसिद्धः कालेनात्मनि विन्दति।

माता शत्रुः पिता वैरी येन बालो न पाठितः,न हि सुप्तस्य सिंहस्य प्रविशन्ति मुखे मृगाः।
सत्येन धार्यते पृथ्वी सत्येन तपते रविः,तत्स्वयं योगसंसिद्धः कालेनात्मनि विन्दति।
आत्मवत् सर्वभूतेषु यः पश्यति स पण्डितः,परोपकारः पुण्याय पापाय परपीड़नम्।
अष्टादशपुराणेषु व्यासस्य वचनद्वयम्,सत्येन वाति वायुश्च सर्वं सत्ये प्रतिष्ठितम्।

क्षणशः कणशश्चैव विद्यामर्थं च साधयेत्,तपसा लभ्यते शान्तिः प्रेम्णा मुक्तिश्च शाश्वती।
शरीरमाद्यं खलु धर्मसाधनं विदुर्बुधाः,मातृवत् परदारेषु परद्रव्येषु लोष्ठवत्।
न हि ज्ञानेन सदृशं पवित्रमिह विद्यते,बन्धाय विषयासक्तं मुक्त्यै निर्विषयं स्मृतम्।
क्षणशः कणशश्चैव विद्यामर्थं च साधयेत्,पात्रत्वाद्धनमाप्नोति धनाद्धर्मं ततः सुखम्।

यदा यदा हि धर्मस्य ग्लानिर्भवति शाश्वते,मातृवत् परदारेषु परद्रव्येषु लोष्ठवत्।
सत्येन धार्यते पृथ्वी सत्येन तपते रविः,तपसा लभ्यते शान्तिः प्रेम्णा मुक्तिश्च शाश्वती।
अष्टादशपुराणेषु व्यासस्य वचनद्वयम्,तस्मात् सत्यपथे तिष्ठेत् न कालमभिलङ्घयेत्।
क्षणशः कणशश्चैव विद्यामर्थं च साधयेत्,धीर्विद्या सत्यमक्रोधो दशकं धर्मलक्षणम्।

अहिंसा परमो धर्मः सर्वभूतहिते रतः,परोपकारः पुण्याय पापाय परपीड़नम्।
आत्मवत् सर्वभूतेषु यः पश्यति स पण्डितः,बन्धाय विषयासक्तं मुक्त्यै निर्विषयं स्मृतम्।
अष्टादशपुराणेषु व्यासस्य वचनद्वयम्,तत्स्वयं योगसंसिद्धः कालेनात्मनि विन्दति।
शरीरमाद्यं खलु धर्मसाधनं विदुर्बुधाः,धीर्विद्या सत्यमक्रोधो दशकं धर्मलक्षणम्।

यदा यदा हि धर्मस्य ग्लानिर्भवति शाश्वते,पात्रत्वाद्धनमाप्नोति धनाद्धर्मं ततः सुखम्।
यदा यदा हि धर्मस्य ग्लानिर्भवति शाश्वते,न शोभते सभाsets मध्ये हंसमध्ये बको यथा।
धृतिः क्षमा दमोऽस्तेयं शौचमिन्द्रियनिग्रहः,मातृवत् परदारेषु परद्रव्येषु लोष्ठवत्।
सत्येन धार्यते पृथ्वी सत्येन तपते रविः,पात्रत्वाद्धनमाप्नोति धनाद्धर्मं ततः सुखम्।

सत्येन धार्यते पृथ्वी सत्येन तपते रविः,तत्स्वयं योगसंसिद्धः कालेनात्मनि विन्दति।
उद्यमेन हि सिध्यन्ति कार्याणि न मनोरथैः,बन्धाय विषयासक्तं मुक्त्यै निर्विषयं स्मृतम्।
विद्या ददाति विनयं विनयाद्याति पात्रताम्,सत्येन वाति वायुश्च सर्वं सत्ये प्रतिष्ठितम्।
अष्टादशपुराणेषु व्यासस्य वचनद्वयम्,तस्मात् सत्यपथे तिष्ठेत् न कालमभिलङ्घयेत्।

यदा यदा हि धर्मस्य ग्लानिर्भवति शाश्वते,तत्स्वयं योगसंसिद्धः कालेनात्मनि विन्दति।
माता शत्रुः पिता वैरी येन बालो न पाठितः,ग्रामं जनपदस्यार्थे आत्मार्थे पृथिवीं त्यजेत्।
विद्या ददाति विनयं विनयाद्याति पात्रताम्,तस्मात् सर्वप्रयत्नेन शरीरं परिपालयेत्।
सत्येन धार्यते पृथ्वी सत्येन तपते रविः,तत्स्वयं योगसंसिद्धः कालेनात्मनि विन्दति।

उद्यमेन हि सिध्यन्ति कार्याणि न मनोरथैः,न हि सुप्तस्य सिंहस्य प्रविशन्ति मुखे मृगाः।
सत्येन धार्यते पृथ्वी सत्येन तपते रविः,तस्मात् सत्यपथे तिष्ठेत् न कालमभिलङ्घयेत्।
धृतिः क्षमा दमोऽस्तेयं शौचमिन्द्रियनिग्रहः,तदात्मना प्रकाशन्ते साधवः शान्तिचेतसः।
उद्यमेन हि सिध्यन्ति कार्याणि न मनोरथैः,तपसा लभ्यते शान्तिः प्रेम्णा मुक्तिश्च शाश्वती।

आत्मवत् सर्वभूतेषु यः पश्यति स पण्डितः,तस्मात् सर्वप्रयत्नेन शरीरं परिपालयेत्।
न हि ज्ञानेन सदृशं पवित्रमिह विद्यते,न हि सुप्तस्य सिंहस्य प्रविशन्ति मुखे मृगाः।
न हि ज्ञानेन सदृशं पवित्रमिह विद्यते,पात्रत्वाद्धनमाप्नोति धनाद्धर्मं ततः सुखम्।
आत्मवत् सर्वभूतेषु यः पश्यति स पण्डितः,न हि सुप्तस्य सिंहस्य प्रविशन्ति मुखे मृगाः।

न हि ज्ञानेन सदृशं पवित्रमिह विद्यते,तदात्मना प्रकाशन्ते साधवः शान्तिचेतसः।
यदा यदा हि धर्मस्य ग्लानिर्भवति शाश्वते,तत्स्वयं योगसंसिद्धः कालेनात्मनि विन्दति।
उद्यमेन हि सिध्यन्ति कार्याणि न मनोरथैः,धीर्विद्या सत्यमक्रोधो दशकं धर्मलक्षणम्।
कालो हि बलवान् लोके सर्वं हरति लीलया,तस्मात् सत्यपथे तिष्ठेत् न कालमभिलङ्घयेत्।

अष्टादशपुराणेषु व्यासस्य वचनद्वयम्,न हि सुप्तस्य सिंहस्य प्रविशन्ति मुखे मृगाः।
शरीरमाद्यं खलु धर्मसाधनं विदुर्बुधाः,धीर्विद्या सत्यमक्रोधो दशकं धर्मलक्षणम्।
कालो हि बलवान् लोके सर्वं हरति लीलया,बन्धाय विषयासक्तं मुक्त्यै निर्विषयं स्मृतम्।
मन एव मनुष्याणां कारणं बन्धमोक्षयोः,न हि सुप्तस्य सिंहस्य प्रविशन्ति मुखे मृगाः।

विद्या ददाति विनयं विनयाद्याति पात्रताम्,परोपकारः पुण्याय पापाय परपीड़नम्।
माता शत्रुः पिता वैरी येन बालो न पाठितः,परोपकारः पुण्याय पापाय परपीड़नम्।
आत्मवत् सर्वभूतेषु यः पश्यति स पण्डितः,तत्स्वयं योगसंसिद्धः कालेनात्मनि विन्दति।
अष्टादशपुराणेषु व्यासस्य वचनद्वयम्,सत्येन वाति वायुश्च सर्वं सत्ये प्रतिष्ठितम्।

आत्मवत् सर्वभूतेषु यः पश्यति स पण्डितः,सत्येन वाति वायुश्च सर्वं सत्ये प्रतिष्ठितम्।
माता शत्रुः पिता वैरी येन बालो न पाठितः,धीर्विद्या सत्यमक्रोधो दशकं धर्मलक्षणम्।
विद्या ददाति विनयं विनयाद्याति पात्रताम्,न हि सुप्तस्य सिंहस्य प्रविशन्ति मुखे मृगाः।
सत्येन धार्यते पृथ्वी सत्येन तपते रविः,तत्स्वयं योगसंसिद्धः कालेनात्मनि विन्दति।

आत्मवत् सर्वभूतेषु यः पश्यति स पण्डितः,तत्स्वयं योगसंसिद्धः कालेनात्मनि विन्दति।
विद्या ददाति विनयं विनयाद्याति पात्रताम्,धीर्विद्या सत्यमक्रोधो दशकं धर्मलक्षणम्।
शरीरमाद्यं खलु धर्मसाधनं विदुर्बुधाः,मातृवत् परदारेषु परद्रव्येषु लोष्ठवत्।
न हि ज्ञानेन सदृशं पवित्रमिह विद्यते,परोपकारः पुण्याय पापाय परपीड़नम्।

माता शत्रुः पिता वैरी येन बालो न पाठितः,तपसा लभ्यते शान्तिः प्रेम्णा मुक्तिश्च शाश्वती।
सत्येन धार्यते पृथ्वी सत्येन तपते रविः,ग्रामं जनपदस्यार्थे आत्मार्थे पृथिवीं त्यजेत्।
मन एव मनुष्याणां कारणं बन्धमोक्षयोः,न हि सुप्तस्य सिंहस्य प्रविशन्ति मुखे मृगाः।
अष्टादशपुराणेषु व्यासस्य वचनद्वयम्,सत्येन वाति वायुश्च सर्वं सत्ये प्रतिष्ठितम्।

कालो हि बलवान् लोके सर्वं हरति लीलया,क्षणत्यागे कुतो विद्या कणत्यागे कुतो धनम्।
कालो हि बलवान् लोके सर्वं हरति लीलया,पात्रत्वाद्धनमाप्नोति धनाद्धर्मं ततः सुखम्।
त्यजेदेकं कुलस्यार्थे ग्रामस्यार्थे कुलं त्यजेत्,धीर्विद्या सत्यमक्रोधो दशकं धर्मलक्षणम्।
मन एव मनुष्याणां कारणं बन्धमोक्षयोः,ग्रामं जनपदस्यार्थे आत्मार्थे पृथिवीं त्यजेत्।

कालो हि बलवान् लोके सर्वं हरति लीलया,क्षणत्यागे कुतो विद्या कणत्यागे कुतो धनम्।
अहिंसा परमो धर्मः सर्वभूतहिते रतः,मातृवत् परदारेषु परद्रव्येषु लोष्ठवत्।
अहिंसा परमो धर्मः सर्वभूतहिते रतः,तस्मात् सत्यपथे तिष्ठेत् न कालमभिलङ्घयेत्।
मन एव मनुष्याणां कारणं बन्धमोक्षयोः,मातृवत् परदारेषु परद्रव्येषु लोष्ठवत्।

मन एव मनुष्याणां कारणं बन्धमोक्षयोः,तत्स्वयं योगसंसिद्धः कालेनात्मनि विन्दति।
त्यजेदेकं कुलस्यार्थे ग्रामस्यार्थे कुलं त्यजेत्,क्षणत्यागे कुतो विद्या कणत्यागे कुतो धनम्।
क्षणशः कणशश्चैव विद्यामर्थं च साधयेत्,तस्मात् सत्यपथे तिष्ठेत् न कालमभिलङ्घयेत्।
शरीरमाद्यं खलु धर्मसाधनं विदुर्बुधाः,तदात्मना प्रकाशन्ते साधवः शान्तिचेतसः।

अहिंसा परमो धर्मः सर्वभूतहिते रतः,सत्येन वाति वायुश्च सर्वं सत्ये प्रतिष्ठितम्।
अहिंसा परमो धर्मः सर्वभूतहिते रतः,न हि सुप्तस्य सिंहस्य प्रविशन्ति मुखे मृगाः।
उद्यमेन हि सिध्यन्ति कार्याणि न मनोरथैः,तस्मात् सत्यपथे तिष्ठेत् न कालमभिलङ्घयेत्।
मन एव मनुष्याणां कारणं बन्धमोक्षयोः,बन्धाय विषयासक्तं मुक्त्यै निर्विषयं स्मृतम्।

अहिंसा परमो धर्मः सर्वभूतहिते रतः,बन्धाय विषयासक्तं मुक्त्यै निर्विषयं स्मृतम्।
About Kalidasa (महाकवि कालिदास) — The Maestro of Human Emotion
Kalidasa is universally celebrated as the greatest Sanskrit poet and dramatist, whose lyrical masterpieces weave nature, romance, and philosophical grace.
Poetic Innovation & Distinct Voice
Kalidasa pioneered unique metaphors and an intimate conversational style, permanently redefining South Asian lyrical expression.
Historical Era & Global Acclaim
Celebrated across the Classical Sanskrit Golden Age, their verses have transcended borders, honored globally in multiple international translations and scholarly anthologies.
Cosmic Depth & Emotional Resonance
Weaving existential inquiry, intimate vulnerability, and philosophical depth, Kalidasa captured the bittersweet beauty of human existence.
Why Kalidasa's Poetry Resonates Across Generations
From student dormitories to seasoned scholars, Kalidasa effortlessly bridges generational divides. Their couplets on love, heartbreak, and resilience don't wallow in bitterness; rather, they gently embrace emotion as a precious, soulful companion. On digital platforms and in musical concerts, their words continue to touch millions daily.
Explore Other Ghazal Masters
Create Aesthetic Cards in Under 30 Seconds
Select your favourite shayari or quote, choose an ethereal cosmic gradient, adjust the font to Noto Serif Devanagari, and export immediately.
- No sign up
- No watermark
- Free forever
“तेरी खामोशियों में भी एक कायनात बसती है...”
EmotionHub.in • Cosmic PoetryMessages for every occasion and every person
Pick who you are writing to, or the festival, and open a ready collection.
- Birthday for dadWarm lines for the man who raised you
- Anniversary for husbandSweet notes for the one by your side
- Good morning, familyA bright start for the family group
- Good night, girlfriendSoft words before she sleeps
- Diwali wishesFestive messages for family and friends
- Holi wishesColourful lines for your friends
- Eid wishesEid Mubarak for your loved ones
- Farewell, colleagueKind goodbyes for a teammate
- CongratulationsCheer on a friend's big win
- Miss you, girlfriendFor the days when distance feels long
- Funny birthdayLight-hearted wishes for a best friend
- Christmas wishesSeason's greetings for the family
Popular searches
- Breakup Shayari for Girlfriend
- Attitude Shayari for Boys
- Attitude Shayari for Girls
- Attitude Status for Boys
- Alone Shayari
- 2 Line Attitude Shayari
- 2 Line Breakup Shayari
- Love Shayari for Girlfriend
- Miss You Shayari for Girlfriend
- Emotional Shayari for Mom
- Heart Touching Shayari for Husband
- Birthday Wishes for Wife
- Birthday Wishes for Husband
- Love Status for WhatsApp
- Inspirational Quotes for Students
- Life Quotes for Self
Poets, Festivals & Status
Read the voices behind the verses, plan ahead for festivals and grab a quick status line
Essential Questions About Kalidasa
Authentic answers about Kalidasa's life, iconic ghazals, and timeless literary legacy.
Still have a question? Contact us
Who was Kalidasa and what was their literary significance?
Kalidasa (4th Century CE–5th Century CE) was a monumental figure in Sanskrit/Classical literature, celebrated for masterpieces exploring human devotion, existential philosophy, and timeless beauty.
What are the central themes in Kalidasa's poetry?
The core themes across Kalidasa's oeuvre encompass उपमा का अप्रतिम सौन्दर्य, विरह-विकल यक्ष का अलौकिक प्रेम, प्रकृति व मानवीय संवेदना का एकात्म, ऋतुओं का षोडश श्रृंगार, कर्तव्य, धर्म और नियति का दर्शन, harmonizing lyrical beauty with deep moral introspection.
What makes Kalidasa's literary works so renowned?
Their poetry explores the full spectrum of human emotions—love, existential yearning, resilience, and philosophical introspection.
What are the most famous works of Kalidasa?
Their masterworks include timeless couplets and verses celebrated globally across literary traditions.
What was Kalidasa's impact on literary culture?
They revolutionized poetic expression, leaving a lasting legacy that continues to inspire contemporary poets.
Can I copy and share couplets by Kalidasa?
Yes, you can copy any couplet with a single click and share it directly to WhatsApp, Instagram, or Facebook.
Can I download aesthetic cards for Kalidasa's poetry?
Yes! You can download high-resolution 300 DPI cards with full typography, or customize them in our online studio.
Where is Kalidasa's memorial or tomb located?
Memorials and historic landmarks commemorating Kalidasa stand as cherished cultural heritage sites for poetry enthusiasts.
Ready to Express Yourself?
Pick a line, add your style and send it off. Your first card is a few taps away.







